Top
gothess Home Page
follow
facebook twiter
Γιορτάζουν σήμερα: Αμβρόσιος
ΝΕΑ - ΕΙΔΗΣΕΙΣ
2-12-2019

Κοσμάς Ξενάκης: Χασάπηδες και Κριοφόροι

Έκθεση στην Αθήνα από το ΜΙΕΤ

Κοσμάς Ξενάκης: Χασάπηδες και Κριοφόροι
fontsize
Σε ισχύ! Λήγει Σάββατο 28 Μαρτίου 2020

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης διοργανώνει και παρουσιάζει την έκθεση "Κοσμάς Ξενάκης
Χασάπηδες και Κριοφόροι" την Τετάρτη, 4 Δεκεμβρίου 2019, στις 8.00, στο Μέγαρο Εϋνάρδου, Αγ. Κωνσταντίνου 20 & Μενάνδρου.

Ο Κοσμάς Ξενάκης (1925–1984) υπήρξε ένας από τους πιο καινοτόμους και συγχρόνως από τους πιο ερμητικούς Έλληνες καλλιτέχνες της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, δημιουργός που κινήθηκε με εντυπωσιακή συνέπεια και απαράμιλλη ποιότητα σε ένα ευρύ φάσμα εκφραστικών περιοχών, πειραματιζόμενος με τη μορφή, τα υλικά, την ίδια την έννοια του καλλιτεχνικού έργου. Υπήρξε ζωγράφος, γλύπτης, χαράκτης, σκηνογράφος, δημιουργός σύνθετων δράσεων/χάπενινγκ και βέβαια αρχιτέκτονας, που δεν δίστασε να αναμετρηθεί με τη μνημειακή κλίμακα και τη δημιουργία έργων που παρενέβαιναν στο τοπίο.

Ο Κοσμάς Ξενάκης ξεκίνησε να δουλεύει το θέμα των νεαρών χασάπηδων περί τα μέσα της δεκαετίας του 1940. Ήταν η εποχή που, μαζί με τους Ροζίτα Σώκου, Νίκο Γεωργιάδη και μερικούς ακόμη νέους, σπούδαζε κοντά στον Γιάννη Τσαρούχη, στη βραχύβια ιδιωτική σχολή ζωγραφικής που είχε ιδρύσει ο τελευταίος εκείνη την περίοδο. Ο Ξενάκης δεν ενδιαφερόταν τότε αποκλειστικά για το θέμα του χασάπη. 

Επηρεασμένος από τον Τσαρούχη και τον Διαμαντή Διαμαντόπουλο, αρεσκόταν να απεικονίζει σκηνές της καθημερινής αστικής ζωής: ποδοσφαιριστές, μανάβηδες, λουόμενους και, φυσικά, χασάπηδες. 

Σταδιακά, η μορφή του χασάπη, τόσο στην καθημερινότητά του (μέσα στο χασάπικο κόβοντας κρέας ή έξω από αυτό σφάζοντας) όσο και σε μια εξιδανικευμένη απεικόνιση (που παραπέμπει στους μοσχοφόρους της αρχαιότητας), γίνεται βασικό θέμα στην τέχνη του Ξενάκη. Ένα Χασάπικο συγκαταλέγεται μεταξύ των έργων που εξέθεσε στο Ζάππειο το 1949, στην α΄ έκθεση της Ομάδας «Αρμός», ενώ τρία χρόνια αργότερα, το 1952, στη β΄ έκθεση του «Αρμού», τα εκτιθέμενα έργα αυτής της θεματολογίας είναι εφτά. Ενταγμένα στο πνεύμα της «ελληνικότητας» που κυριαρχούσε στα πρώτα χρόνια της μετεμφυλιακής περιόδου, τα έργα της συγκεκριμένης ενότητας μαρτυρούν επιδράσεις από τον Τσαρούχη, τον Διαμαντόπουλο, αλλά και τον Henri Matisse. 

Το 1954 ο Ξενάκης θα μεταβεί στο Παρίσι, προκειμένου να συνεχίσει τις σπουδές του στην αρχιτεκτονική. Εκεί θα έρθει σε ουσιαστική και γόνιμη επαφή με τη γαλλική τέχνη και ειδικά με το έργο του Picasso. Μάλιστα με τον καιρό θα εγκαταλείψει όλα εκείνα τα θέματα που τον απασχόλησαν τα χρόνια 1944–1954 – όλα εκτός από δύο: τους χασάπηδες και τους λουόμενους, που θα αποτελέσουν τα μοναδικά ίσως θέματα που δούλεψε κατά την παραμονή του στη Γαλλία (1954-1957). Ειδικά το θέμα των χασάπηδων τον απασχόλησε έντονα, σε μεγάλες συνθέσεις από χαρτόνια, χάρντμπορντ και χαρτιά εφημερίδας. Σχηματοποιώντας ολοένα και περισσότερο τη μορφή του χασάπη, που χάνει πια κάθε ηθογραφικό χαρακτήρα, δίνει συνθέσεις ρυθμικές, αφαιρετικές, που παραπέμπουν στη γεωμετρική τέχνη του 9ου π.Χ. αιώνα. 

Τα έργα αυτά ο Ξενάκης τα παρουσίασε ως ενότητα για πρώτη φορά στην πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα, που φιλοξενήθηκε στην αίθουσα Πέην τον Απρίλιο του 1957. Έκτοτε ο ζωγράφος στράφηκε προς την αφηρημένη τέχνη. Ορισμένους πίνακες με χασάπηδες τους εξέθεσε ξανά μετά από πολλά χρόνια, στην ατομική του έκθεση στη Γκαλερί Ζουμπουλάκη, τον Οκτώβριο του 1976, στο πλαίσιο μιας αναδρομικής παρουσίασης της εργασίας του. 

Σχεδόν πέντε χρόνια μετά τη μεγάλη αναδρομική έκθεση του Κοσμά Ξενάκη που φιλοξενήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη το 2015 το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης παρουσιάζει μια έκθεση αφιερωμένη αποκλειστικά στο θέμα των χασάπηδων, όπως το επεξεργάστηκε ο ζωγράφος σε ολόκληρη την περίοδο από το 1945 έως περίπου το 1960. Σκοπός της έκθεσης είναι να διαφανεί η πορεία από την αναπαράσταση στην αφαίρεση, από την «ελληνικότητα» στη σύνδεση με την ευρωπαϊκή πρωτοπορία, με όχημα την εμμονική σχεδόν επιστροφή του Ξενάκη στη μορφή του χασάπη και του ζώου. 

Στην έκθεση, που θα φιλοξενηθεί στο ισόγειο του Μεγάρου Εϋνάρδου, θα παρουσιαστούν περισσότεροι από εξήντα πίνακες ζωγραφικής και περίπου ογδόντα σχέδια με θέμα τον χασάπη, από τις πρώτες προσπάθειες του καλλιτέχνη έως και τα σχεδόν αφηρημένα έργα της παρισινής περιόδου. 
Την επιμέλεια της έκθεσης έχει ο διευθυντής του ΜΙΕΤ, Διονύσης Καψάλης.

Με την ευκαιρία της έκθεσης θα κυκλοφορήσει η έκδοση Κοσμάς Ξενάκης. Χασάπηδες και Κριοφόροι, μια πλούσια εικονογραφημένη, εκτενής μελέτη του Ευγένιου Δ. Ματθιόπουλου, καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. 

Εγκαίνια: Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου 2019 στις 8.00 
Διάρκεια έκθεσης: Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου 2019 – Σάββατο 28 Μαρτίου 2020 
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως Παρασκευή 11.00 – 18.00 & Σάββατο 11.00 – 17.00 

Ξεναγήσεις:
Σάββατο 14 Δεκεμβρίου 2019 στις 11.00, ξενάγηση από τον Διευθυντή του ΜΙΕΤ, Διονύση Καψάλη
Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2020 στις 12.00, ξενάγηση από τον ιστορικό τέχνης Σπύρο Μοσχονά
Σάββατο 25 Ιανουαρίου 2020 στις 12.00, ξενάγηση από τον ζωγράφο Γιώργο Χατζημιχάλη
Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2020 στις 12.00, ξενάγηση από τον ιστορικό τέχνης Σπύρο Μοσχονά




ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ



«O Mαγικός αυλός» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
«O Mαγικός αυλός» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Από τις 20 έως τις 30 Δεκεμβρίου

6-12-2019

Μαθήματα Ηγεσίας, παρουσίαση βιβλίου του Μιχαήλ Σ. Πλουμή
Μαθήματα Ηγεσίας, παρουσίαση βιβλίου του Μιχαήλ Σ. Πλουμή

Στην Αίθουσα Τελετών της Λέσχης Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων

6-12-2019


Ο Δήμος Βύρωνα ανάβει το δέντρο των Χριστουγέννων την Κυριακή
Ο Δήμος Βύρωνα ανάβει το δέντρο των Χριστουγέννων την Κυριακή

Πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα για μικρούς και μεγάλους

6-12-2019


Κλειστοί δρόμοι στο Δήμο Ζωγράφου την Κυριακή 8 Δεκεμβρίου
Κλειστοί δρόμοι στο Δήμο Ζωγράφου την Κυριακή 8 Δεκεμβρίου

Λόγω της διεξαγωγής του αγώνα δρόμου Zografou City Run

6-12-2019

Τέσσερις νέες Αθηναϊκές Διαδρομές Βιβλίου
Τέσσερις νέες Αθηναϊκές Διαδρομές Βιβλίου

Από τον Δήμο Αθηναίων και το Δίκτυο Πολιτισμού Athens Culture Net

6-12-2019


goTHESS

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
ΠΡΟΣΦΑΤΑ NEA

ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΑΝ ΠΟΛΥ