Top
gothess Home Page
follow
facebook twiter
Γιορτάζουν σήμερα: Ξένη
31-5-2016

Διάλεξη για τον υστερο-αρχαϊκό ναό της Θεσσαλονίκης

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο

Διάλεξη για τον υστερο-αρχαϊκό ναό της Θεσσαλονίκης
fontsize
Εχει λήξει στις: Κυριακή 5 Ιουνίου 2016
FREE

Διάλεξη με θέμα «Ο υστερο-αρχαϊκός ναός της Θεσσαλονίκης: προοπτικές διάσωσης και ανάδειξης» θα δώσει ο Ομότιμος Καθηγητής του ΑΠΘ, Γιώργος Καραδέδος, την Κυριακή 5 Ιουνίου 2016, στις 11.00, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

Την εκδήλωση διοργανώνουν η 1η και η 2η Δημοτική Κοινότητα, σε συνεργασία με τους «Φίλους των Μνημείων Θεσσαλονίκης».

Ο Γιώργος Καραδέδος, αρχιτέκτονας, αρχαιολόγος και αναστηλωτής, θα αναφερθεί στον υστερο-αρχαϊκό ναό της Πλατείας Αντιγονιδών, που βρίσκεται στο χώρο των ιερών της Θεσσαλονίκης των ρωμαϊκών χρόνων, κοντά στο Σατραπείο.

Η μελέτη των ανασκαφικών δεδομένων έχει οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι τα αρχιτεκτονικά μέλη προέρχονται από δύο τουλάχιστον διαφορετικά αρχαϊκά μνημεία, ένα του τέλους του 6ου και ένα των αρχών του 5ου αιώνα π.Χ., τα οποία μεταφέρθηκαν από άλλη περιοχή στη Θεσσαλονίκη και ανασυντέθηκαν στο χώρο των ιερών, στα πρώιμα αυτοκρατορικά χρόνια.

Η είσοδος στην εκδήλωση θα είναι ελεύθερη.

Θα ακολουθήσει ξενάγηση στο χώρο του ναού.


ΥΣΤΕΡΟΑΡΧΑΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Θέση, προέλευση, ανασκαφή του μνημείου

Ο υστεροαρχαϊκός ναός της πλατείας Αντιγονιδών βρίσκεται στον χώρο των ιερών της Θεσσαλονίκης των ρωμαϊκών χρόνων, κοντά στο Σατραπείο. Ο ναός ήταν γνωστός από διάσπαρτα στην πόλη αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία προέρχονταν από την εκσκαφή θεμελίων, το 1936, για την ανέγερση διώροφης κατοικίας. Το 2000, με την ευκαιρία κατεδάφισης της κατοικίας για την ανέγερση πολυώροφης οικοδομής, πραγματοποιήθηκε ανασκαφή, η οποία ξανάφερε στο φως το ανατολικό τμήμα της κρηπίδας του ναού, πλήθος αρχιτεκτονικών μελών και πέντε αγάλματα ρωμαϊκών χρόνων (θεάς Ρώμης, Δία Αιγιόχου, τηβενοφόρου άνδρα και δύο Αδριανού). Η μελέτη των ανασκαφικών δεδομένων οδήγησε στο συμπέρασμα ότι τα αρχιτεκτονικά μέλη προέρχονται από δύο τουλάχιστον διαφορετικά αρχαϊκά μνημεία, ένα του τέλους του 6ου και ένα των αρχών του 5ου αιώνα π.Χ. τα οποία μεταφέρθηκαν από άλλη περιοχή στη Θεσσαλονίκη και ανασυντέθηκαν στον χώρο των ιερών στα πρώιμα αυτοκρατορικά χρόνια για να στεγάσουν αυτοκρατορική λατρεία. Καθώς η ανασκαφή του ναού δεν έχει ολοκληρωθεί για να προκύψουν πειστικά συμπεράσματα, υπάρχουν προς το παρόν δύο διαφορετικές απόψεις για τη χρονολόγηση της μεταφοράς και τον λατρευόμενο αυτοκράτορα. Η πρώτη υποστηρίζει ότι είναι πιθανόν οι Θεσσαλονικείς για να εξευμενίσουν τον Οκταβιανό, ο οποίος στο Άκτιο νίκησε τον Αντώνιο, με το μέρος του οποίου είχαν ταχθεί, να μετέφεραν τον λαμπρό ναό της Αφροδίτης από την Αίνεια στη Θεσσαλονίκη, όπου λατρεύτηκε ο Ιούλιος Καίσαρας ως σύναος θεός με τη μυθική πρόγονό του Αφροδίτη, μητέρα του Αινεία, γενάρχη του γένους του Ιούλων. Η δεύτερη άποψη υποστηρίζει ότι ο ναός ανοικοδομήθηκε από μεταφερμένα αρχιτεκτονικά μέλη ή επισκευάστηκε στα χρόνια του Αδριανού, ο οποίος στην περιοχή της Θεσσαλονίκης ταυτίστηκε με το Δία Ελευθέριο και λατρεύτηκε εδώ ως σύναος θεός με τη θεά Ρώμη.

Περιγραφή του μνημείου

Από τον ναό, όπως αυτός ανασυντέθηκε στη ρωμαϊκή εποχή, σώζονται: 1) η υψηλή βαθμιδωτή κριπίδα, κατασκευασμένη στα ρωμαίκά χρόνια και ο στυλοβάτης, ο οποίος ανήκει στην αρχαϊκή εποχή, 2) μια πλίνθος in situ, τμήματα ιωνικών βάσεων κιόνων εφεσιακού ή σαμιακού τύπου και τμήματα από σπείρες βάσεων, 3) τρία τμήματα κιόνων, 4) τρία ακέραια ιωνικά κιονόκρανα και θραύσματα από τέταρτο. Το ένα κιονόκρανο χρονολογείται στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ. και τα άλλα στο τέλος του 6ου, 5) τμήματα γείσων με ιωνικά ωά, αρκετά από τα οποία είναι πιστά αντίγραφα των αρχαϊκών, κατασκευασμένα στη ρωμαϊκή περίοδο, 6) λεοντοκέφαλη υδρορρόη από την αρχαϊκή σίμη, 7) θραύσματα από το εξαιρετικής τέχνης περιθύρωμα της ανατολικής θύρας, 8) πολλά θραύσματα αρχιτεκτονικών μελών τα οποία δεν έχουν ταυτιστεί. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι ο ναός είναι ιωνικός, «εν παραστάσιν», περίπτερος, εξάστυλος ή με δεδομένο ότι δεν έχει αποκαλυφθεί η δυτική πλευρά του, θα μπορούσε να είναι διπλός εν παραστάσιν, περίπτερος. Είναι, επίσης, άγνωστος, προς το παρόν, ο αριθμός των κιόνων στις μακριές πλευρές του. Το ύψος των κιόνων ξεπερνούν τα επτά μέτρα και το συνολικό ύψος τα δέκα τέσσερα. Το μάρμαρο κατασκευής του ναού είναι, κατά πάσα πιθανότητα, θασίτικο, επομένως, θα μπορούσαν να αποδοθούν τα αρχαϊκά αρχιτεκτονικά μέλη του σε θασίτικο εργαστήριο.

Προσωρινή ανάδειξη του μνημείου

Η αποσπασματική αποκάλυψη του ναού και η κάλυψη σημαντικού τμήματός του από την οδό Διοικητηρίου, που καθιστούν προς το παρόν αδύνατη την αναστήλωσή του in situ, οδήγησαν στην απόφαση τα ταυτισμένα αρχιτεκτονικά μέλη του να εκτεθούν στο αρχαιολογικό μουσείο Θεσσαλονίκης. Παρά το μικρό ύψος της αίθουσας τα μέλη αυτά εκτέθηκαν με τη μορφή μιας ι-διότυπης αναστήλωσης, δίνοντας τη δυνατότητα στον επισκέπτη να κυκλοφορεί ανάμεσά τους έχοντας την αίσθηση ότι κινείται στα ερείπια του αρχαίου ναού. Η λύση αυτή είναι προσωρινή, έως ότου ολοκληρωθεί η ανασκαφή του μνημείου και πραγματοποιηθεί η αναστήλωσή του in situ.

Μελλοντική ανάδειξη του μνημείου

Η μελλοντική ανάδειξη του μνημείου προβλέπει την ολοκλήρωση της αποκάλυ-ψής του και την αναστήλωσή του χωρίς να θιγεί καθόλου η σημερινή λειτουργία της πλατείας Αντιγονιδών. Η πλατεία μπορεί να διαμορφωθεί σε δύο επίπεδα, το σημερινό και το αρχαίο. Μικρό τμήμα της οδού Διοικητηρίου και της πλατείας Αντιγονιδών μπορεί να διαμορφωθεί σε αερογέφυρα για να δοθεί η δυνατότητα να παραμείνει ο ναός ορατός και να αναστηλωθεί στο σύνολό του. Στα σόκορα των όμορων πολυκατοικιών μπορούν να τοποθετηθούν γιγαντοαφίσες με πληροφορίες για το μνημείο, η ολοκλήρωση της μορφής του οποίου, παράλληλα με την αναστήλωση, μπορεί να επιτευχθεί και με ολογράμματα. Η λύση αυτή εκτός από τη σωτηρία και την ανάδειξη του μνημείου, θα αναβαθ-μίσει την περιοχή, η οποία είναι αρκετά υποβαθμισμένη.

Γ. Καραδέδος




ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
Ημερίδα: «Μουσική και ψυχολογία»
Ημερίδα: «Μουσική και ψυχολογία»

Στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

19-1-2020

Από τον ζεόλιθο και τον χρυσό στους υδρογονάνθρακες
Από τον ζεόλιθο και τον χρυσό στους υδρογονάνθρακες

Κύκλος Διαλέξεων για τη χρήση των ορυκτών από το Αριστοτέλειο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Θεσσαλονίκης

13-1-2020


Κύκλος διαλέξεων: Η σχέση του Νεοέλληνα με τη Φιλοσοφία
Κύκλος διαλέξεων: Η σχέση του Νεοέλληνα με τη Φιλοσοφία

Από την Περιφέρεια Κ.Μ, το Πάντειο και το ΑΠΘ

12-12-2019

Ημερίδα «ΣΤΑΣΗ #2: Η σύγχρονη τέχνη με ιστορικούς όρους»
Ημερίδα «ΣΤΑΣΗ #2: Η σύγχρονη τέχνη με ιστορικούς όρους»

Στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

12-12-2019

«Το ισλάμ ως μειονότητα στην Ελλάδα και τη Γαλλία. Συγκριτική θεώρηση»
«Το ισλάμ ως μειονότητα στην Ελλάδα και τη Γαλλία. Συγκριτική θεώρηση»

Κύκλος «Ελληνογαλλικές συζητήσεις της Θεσσαλονίκης»

2-12-2019

Ημερίδα: Ο Πλάτων Ροδοκανάκης και η βυζαντινή Θεσσαλονίκη, 1912-1919
Ημερίδα: Ο Πλάτων Ροδοκανάκης και η βυζαντινή Θεσσαλονίκη, 1912-1919

Από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού

18-11-2019

Διάλεξη του Σταύρου Μπένου: «Η αναμέτρηση με όνειρά μου»
Διάλεξη του Σταύρου Μπένου: «Η αναμέτρηση με όνειρά μου»

Στο Μουσείο Οίνου Γεροβασιλείου

14-11-2019

«Θέρμη η εν τω Θερμαίω κόλπω οικημένη»
«Θέρμη η εν τω Θερμαίω κόλπω οικημένη»

Ιστορικά και αρχαιολογικά τεκμήρια στην περιοχή του Δήμου Θέρμης

13-11-2019

Τετάρτες στο Μουσείο - Διάλεξη της Κωνσταντίνας Καλλιντζή
Τετάρτες στο Μουσείο - Διάλεξη της Κωνσταντίνας Καλλιντζή

«Ο γεωγραφικός παράγοντας στην ανάπτυξη και την παρακμή των Αβδήρων»

12-11-2019


goTHESS

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΗΚΑΝ ΠΟΛΥ