Top
gothess Home Page
follow
facebook twiter
26-12-2019

«Ζιλ και η Νύχτα» σε σκηνοθεσία και ερμηνεία του Νίκου Χατζηπαπά

Η απολογία του Ζιλ Ντε Ραι στην Ιερά Εξέταση

«Ζιλ και η Νύχτα» σε σκηνοθεσία και ερμηνεία του Νίκου Χατζηπαπά
fontsize
Εχει λήξει στις: Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020

Η “Καλλιτεχνική Εταιρεία Labillusions” και η Helix Theatre παρουσιάζουν το έργο του Hugo Claus “Ζιλ και η Νύχτα” σε σκηνοθεσία και ερμηνεία του Νίκου Χατζηπαπά.

Ο Ούγκο Κλάους είναι σίγουρα ο σημαντικότερος Φλαμανδός συγγραφέας του αιώνα μας. Μυθιστοριογράφος και διηγηματογράφος είναι επίσης ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης και ζωγράφος. Μαζί με τον Κούντερα ήταν οι επικρατέστεροι υποψήφιοι για το Νόμπελ του 1997. Τα θεατρικά του έργα τα διακρίνει η πολυμορφία όπως ολόκληρο το υπόλοιπο έργο του. Δεν έπαψε ποτέ να προκαλεί, να ασκεί κριτική στην Καθολική Εκκλησία και να κατακρίνει τον ψευδή λόγο της εξουσίας στην πατρίδα του. Ο Ρεαλισμός, η ωμότητα, τα σατιρικά στοιχεία, οι αναπάντεχες καταστάσεις, η τρέλα, οι σεξουαλικές παρεκτροπές και μία βαθιά γνώση της ανθρώπινης πολυπλοκότητας, χαρακτηρίζουν το έργο του.

Το έργο “Ζιλ και η Νύχτα” αναφέρεται στο φαινόμενο Ζιλ Ντε Ραι (1404-1440), Στρατάρχη της Γαλλίας και συντρόφου της Ζαν ντ' Αρκ. Η μοναδικότητα και κυρίως το μυστήριο της προσωπικότητάς του Ζιλ Ντε Ραι είναι φυσικό να ερεθίσουν την περιέργεια και να εξάψουν την φαντασία πάσης φύσεως καλλιτεχνών μεταξύ των οποίων και του Ούγκο Κλάους. Το τέρας που ονομάζεται Ζιλ ντε Ραι αντίθετα με τον Μαρκήσιο ντε Σαντ, που εύκολα θα υποστήριζε κανείς ότι ωχριά μπροστά του, είναι ένα πρόσωπο εντελώς άγνωστο στην Ελλάδα.

Πρόκειται για την απολογία του Ζιλ ντε Ραι στο εκκλησιαστικό δικαστήριο της Νάντης που τον καταδίκασε σε θάνατο με αγχόνη και πυρά το 1440. Στην υπόθεση αυτή, το Καλό και το Κακό συνυπάρχουν μέχρι συγχύσεως. Η συγκλονιστική απολογία του Ζιλ Ντε Ραί, ενώπιον της Ιεράς Εξέτασης και η δημόσια εξομολόγηση του, αποτελεί ένα ανελέητο κατηγορώ, που τον οδηγεί στην έσχατη ταπείνωση και τον βίαιο εκμηδενισμό.

Τα πρακτικά αυτής της δίκης έχουν σωθεί στο ακέραιο όπως άλλωστε και τα αντίστοιχα της πολιτικής δίκης, που όμως έχουν μικρότερο ενδιαφέρον και μεταφέρθηκαν από τα λατινικά στα Γαλλικά από τον Pierre Klossowski. Εκεί είναι συγκεντρωμένα μαζί με τις καταθέσεις των μαρτύρων, ένα αναλυτικό χρονολόγιο, μία μεγάλη εισαγωγή και σημειώσεις του Georges Bataille σε έναν τόμο που κυκλοφόρησε το 1965 με τη δική του εκδοτική επιμέλεια.

Το κείμενο το Ούγκο Κλάους που γράφτηκε το 1989, εκτός ίσως από τις επαναλαμβανόμενες αναφορές στη Ζαν ντ’ Αρκ και στους εσωτερικούς μονολόγους, τα όσα εξωφρενικά λέγονται, δεν προέρχονται από την αχαλίνωτη φαντασία του συγγραφέα, χωρίς αυτό να μειώνει με οποιονδήποτε τρόπο τη λογοτεχνική αξία του κειμένου, αλλά είναι πιστή μεταφορά των πρακτικών της εκκλησιαστικής δίκης.

O Georges Bataille γράφει στο κείμενο του με τίτλο “Το Ιερό Τέρας”: “Ο Ζιλ ντε Ραί οφείλει τη φήμη του στα εγκλήματα του. Υπήρξε όμως πράγματι όπως υποστηρίχθηκε από τους πιο ειδεχθείς εγκληματίες όλων των εποχών; Το έγκλημα είναι ίδιον αποκλειστικά και μόνο του ανθρώπινου είδους. Αποτελεί όμως, κυρίως την κρυμμένη του όψη, τη μυστική και ανεξιχνίαστη. Το έγκλημα κρύβεται και εκείνο που μας διαφεύγει είναι το πιο φρικτό”.

“Ο Ζιλ ντε Ραι είναι ένας τραγικός εγκληματίας. Η αρχή που διέπει την τραγωδία είναι το έγκλημα και ο εγκληματίας αυτός υπήρξε Ίσως περισσότερο από κάθε άλλον ένα πρόσωπο τραγωδίας”.

“Είναι φυσικό το έγκλημα να προτιμά τη νύχτα. Χωρίς αυτήν δεν θα ήταν έγκλημα. Όμως όσο πιο σκοτεινή είναι η νύχτα τόσο η φρίκη της θέλει να βγει στο φως του ήλιου”.

Ο Ζιλ ντε Ραι συγκαταλέγεται στους δέκα μεγαλύτερους κατα συρροή δολοφόνους όλων των εποχών, ονειρεύτηκε ένα ταξίδι δίχως τέλος που θα τον έσωζε. Αρκέστηκε όμως στην πρόθεση. Ακόμα και τις τελευταίες μέρες της ελευθερίας του συνέχιζε να αποκεφαλίζει παιδιά.

Ο Ζιλ Ντε Ραι οδηγήθηκε σε δίκη με κατηγορίες για ανθρωποκτονία, σοδομισμό, συμμετοχή σε αίρεση και άσκηση μαύρης μαγείας. Καταδικάστηκε σε θάνατο δι’απαγχονισμού και κάψιμο στην πυρά. Στις 26 Οκτωβρίου του 1440, ο Ραι κρεμάστηκε. Το σώμα του διαμελίστηκε, κάηκε και η τέφρα δόθηκε σε συγγενικά πρόσωπα για να ταφεί.

Πεντακόσια χρόνια μετά την εκτέλεση του Ζιλ Ντε Ραι, ιστορικοί αποφάσισαν να ανοίξουν ξανά την υπόθεση, ώστε να επιβεβαιώσουν την ενοχή του, η οποία τον οδήγησε στο θάνατο. Έπειτα από ενδελεχή έρευνα, ένας δικαστής έκρινε ότι ο Ραι ήταν αθώος για τις δολοφονίες, παρότι ομολόγησε. Όπως τόνισε, ο Ραι είχε γίνει πιθανότατα στόχος άλλων ευγενών, επειδή αρνήθηκε να παραχωρήσει την ιδιοκτησία του. Παρά την απόφαση του δικαστή το 2013, πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν στην ενοχή του.

"Για να ανέβεις στον Παράδεισο πρέπει να πάρεις φόρα από την Κόλαση"
Νίκος Καζαντζάκης

Στο έργο “Ζιλ και η Νύχτα” συνυπάρχουν δύο πλαίσια, ένα πραγματικό και ένα φανταστικό. Το πραγματικό πλαίσιο προσδιορίζεται από την απολογία του Ζιλ ντε Ραι στην Ιερά Εξέταση το 1440. Ολόκληρο αυτό το πλαίσιο, όπου είναι και το κυρίαρχο, καλύπτοντας το 90% του έργου, βασίζεται στα πρακτικά του θρησκευτικού δικαστηρίου τα οποία διασώζονται ακέραια, έχουν εκδοθεί και μεταφερθεί από τα λατινικά στα Γαλλικά από τον Pierre Klossowski. Εκεί είναι συγκεντρωμένα μαζί με τις καταθέσεις των μαρτύρων, ένα αναλυτικό χρονολόγιο, μία μεγάλη εισαγωγή και σημειώσεις του Georges Bataille σε έναν τόμο που κυκλοφόρησε το 1965 με τη δική του εκδοτική επιμέλεια. Και σε ένα φανταστικό πλαίσιο που αναφέρεται στις σκέψεις και σ’ έναν εσωτερικό διάλογο του Ζιλ Ντε Ραι με την Ιωάννα της Λωραίνης και τον δαίμονα Μπαρόν που στην πραγματικότητα είναι ένας τραγικός μονόλογος που πηγάζει από τα πιο μύχια και σκοτεινά τοπία της ύπαρξης του. 

Ο Ζιλ ντε Ραι έγκλειστος σε ένα κόσμο που βρίσκεται στο μεταίχμιο της αγιότητας και του πιο σκοτεινού και ειδεχθούς εγκλήματος, με μόνη διέξοδο τον πιο ταπεινωτικό και φρικτό θάνατο της κρεμάλας και της πυράς. Η ειλικρινής μεταμέλεια του Ζιλ ντε Ραι τον απαλλάσσει από τον αφορισμό που τον έτρεμε, αλλά τον οδηγεί στη θεαματική και λυτρωτική διαφυγή με θάνατο στην πυρά και την αγχόνη. Τα αποτρόπαια, εκλεπτυσμένα και ειδεχθή εγκλήματα του Ζιλ ντε Ραι τον κατατάσσουν σ’ ένα εκ των πλέον σκοτεινών και αποτρόπαιων κατά συρροή δολοφόνων όλων των εποχών.

Το έργο «Ζιλ και η νύχτα» έχει πολλαπλό ενδιαφέρον. Δικαστικό, θρησκευτικό, κυρίως ψυχογραφικό. Όλοι οι μελετητές του φαινομένου Ζιλ ντε Ραι αναρωτιούνται πως ένας άνθρωπος σαν τον Ζιλ Ντε Ραι, από αυτό που ήταν, θεοσεβούμενος, πιστός στο Χριστό και στην Ιωάννα, ένθερμος πατριώτης, που πολέμησε για την απελευθέρωση της Γαλλίας και έγινε Στρατάρχης, έφτασε στο αντίθετο απώτατο άκρο. Η ψυχογραφική ή και ψυχιατρική παράμετρος είναι από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του έργου που μεταφράζονται και ως θεατρικό και ερμηνευτικό ενδιαφέρον.

Το έργο “Ζιλ και η Νύχτα» είναι σύγχρονο και το θέμα του διαχρονικό: η αιώνια πάλη του καλού και του κακού των δημιουργικών και καταστροφικών δυνάμεων της ανθρώπινης νόησης. Πρόκειται για ένα πολύ σκληρό και ακραία τολμηρό έργο, στοιχείο που χαρακτηρίζει εξάλλου το συνολικό έργο του Ούγκο Κλάους, που δεν στερείται ωστόσο το χιούμορ, τις απροσδόκητες διακυμάνσεις και ακραίες μεταπτώσεις. Η πολιτική, κοινωνική πλευρά του έργου θα ήταν σοβαρή παράλειψη να αγνοηθεί, μια πλευρά που βρίσκεται στον πυρήνα του έργου. Ο ολοκληρωτισμός, η βία, ο πόλεμος και η θυσία της πιο αγνής και παιδικής αθώας ύπαρξης, στον βωμό του χρήματος αποτελούν δομικό συστατικό στοιχείο του έργου.

Συντελεστές
Μετάφραση: Μαρία Ευσταθιάδη
Σκηνοθεσία-Ερμηνεία: Νίκος Χατζηπαπάς
Συμμετοχή: Πάνος Λαμπρίδης
Γλυπτό: Κωστής Παπαδόπουλος
Μουσική Επιμέλεια: Ελίζα Χατζηπαπά
Βοηθός Σκηνοθέτη: Νέλη Αλκάδη
Φωτογραφήσεις: Κλεοπάτρα Σάρλη, Γιώργος Καζαντζόπουλος
Εκτέλεση Κοστουμιών: Λίτσα Κυρίτση
Παραγωγή: Helix Theatre - Labillusions

Η παράσταση είναι κατάλληλη άνω των 18 ετών. 



ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Πότε?
Παρασκευή 31 Ιανουαρίου 2020 στις 21:00
Σάββατο 1 Φεβρουαρίου 2020 στις 21:00
Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020 στις 21:00

Πού?
Θέατρο Αμαλία
Αμαλίας 71

Εισιτήρια
Γενική είσοδος: 13 ευρώ

Επικοινωνία
2310 842509




ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
«Δάφνες και Πικροδάφνες» σε σκηνοθεσία του Πέτρου Φιλιππίδη
«Δάφνες και Πικροδάφνες» σε σκηνοθεσία του Πέτρου Φιλιππίδη

Ένα από τα σπουδαιότερα κείμενα της νεοελληνικής δραματουργίας

2-7-2020

«Ο Ροβινσώνας και ο Κρούσος» της Ξένιας Καλογεροπούλου
«Ο Ροβινσώνας και ο Κρούσος» της Ξένιας Καλογεροπούλου

Από την παιδική σκηνή του Φώτη Σπύρου

2-7-2020

Παιδική Θεατρική Παράσταση «Ραπουνζέλ»
Παιδική Θεατρική Παράσταση «Ραπουνζέλ»

Στο Ανοιχτό Θέατρο Συκεών «Μάνος Κατράκης» για μία μόνο παράσταση

25-6-2020

«Νόστος Ρίζα μ' και Κλαδί μ'» στο Παλατάκι (Κυβερνείο)
«Νόστος Ρίζα μ' και Κλαδί μ'» στο Παλατάκι (Κυβερνείο)

Ένα συγκλονιστικό έργο με θέμα τον ξεριζωμό των Ελλήνων του Πόντου

23-6-2020

«Καλιφόρνια Ντρίμιν» από το ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων
«Καλιφόρνια Ντρίμιν» από το ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων

Περιοδεία σε όλη την Ελλάδα

21-6-2020

Ολοκληρώνονται οι δωρεάν διαδικτυακές προβολές παραστάσεων
Ολοκληρώνονται οι δωρεάν διαδικτυακές προβολές παραστάσεων

Πρόγραμμα προβολών από 18 έως 31 Μαΐου 2020

18-5-2020


Διαδικτυακές προβολές παραστάσεων του ΚΘΒΕ
Διαδικτυακές προβολές παραστάσεων του ΚΘΒΕ

«Οι Στυλοβάτες της κοινωνίας» και «Ποιος ανακάλυψε την Αμερική;» δωρεάν στο διαδίκτυο

8-4-2020

Μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου 2020 από τον Shahid Nadeem
Μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου 2020 από τον Shahid Nadeem

Τον κορυφαίο θεατρικό συγγραφέα του Πακιστάν

27-3-2020

«Η Εκδίκηση της Ηλίθιας» στο Θέατρο Αμαλία
«Η Εκδίκηση της Ηλίθιας» στο Θέατρο Αμαλία

Μόνο για δύο παραστάσεις

11-3-2020


goTHESS

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ