Top
follow
facebooktwiter
Μόνιμα άρθρα στο goTHESS
ΑΤΖΕΝΤΑ
Ελλάδα

Γραικοί - γιατί το λέμε έτσι; Εκδοχή 2η



Το παρόν κείμενο του κ.Φαρίδη στάλθηκε στο GoThess με αφορμή το άρθρο του Παν Καρτσωνάκη Έλληνες, Γραικοί ή Ρωμιοί και Hellas - Greece

Απάντηση στο παρόν κείμενο από τον Παν Καρτσωνάκη υπάρχει εδώ με τίτλο Γραικοί - γιατί το λέμε έτσι; Εκδοχή 1η


Γράφει ο Κωνσταντίνος Φαρίδης
Constantinos45@in.gr

Το όνομα «Γραικοί» είναι το όνομα εκείνο με το οποίο οι αρχαίοι Ρωμαίοι γνώρισαν τους Έλληνες και, ως εκ τούτου, είναι το όνομα που μέσω αυτών διαδόθηκε σε όλες σχεδόν τις Ευρωπαϊκές γλώσσες. (ιταλ. Greco, ισπαν. Griego, γαλ. grec, αγγλ. Greek, γερμ. Grieche, κ. ο. κ).

Κατά τον Αριστοτέλη, το όνομα «Γραικοί» ήταν αρχαιότερο από το όνομα «Έλληνες» (Μετεωρολογικά, Α 14) και, όπως αναφέρει, οι Γραικοί που υπήρχαν ήδη κατά τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, και πλέον ονομάζονται Έλληνες, κατοικούσαν στα μέρη της Ηπείρου, κοντά στον Αχελώο ποταμό και τη Δοδώνη.

«Γραίκες», ωστόσο, αναφέρονται και οι Αιολείς κάτοικοι της πόλεως Παρίου που αναφέρονται και ως ιδρυτές της. Στο «Πάριο μάρμαρο», μάλιστα, η λέξη «Γραικοί» αναφέρεται ως το αρχαιότερο όνομα των Ελλήνων. Στους καταλόγους του Ησιόδου γίνεται μνεία κάποιου επώνυμου ήρωα Γραίκου, γιου του Δία και της Πανδώρας.

Κάποιοι υποστηρίζουν, εξάλλου, ότι και ο ποιητής Αλκμάν, που ήκμασε κατά τον Ζ΄ π.Χ. αιώνα, γνώριζε το εθνικό όνομα «Γραικοί», αφού αναφέρεται ο στίχος «Γραίκες των Ελλήνων μητέρες».

Κατά τους Αλεξανδρινούς χρόνους το όνομα αυτό κατέστη συνώνυμο του «Έλλην» με τη σημασία του «εθνικός», ενώ αργότερα με την επικράτηση του Χριστιανισμού το όνομα «Έλλην» αναφερόταν μόνο στους εμμένοντες στην αρχαία θρησκεία Έλληνες, ενώ το Γραικός στους χριστιανούς Έλληνες. Μετά τον 12ο αιώνα λησμονήθηκε πλέον η «υβριστική» σημασία της ονομασίας Έλληνας και γινόταν χρήση αδιακρίτως των τριών εθνικών ονομάτων, Ελλαδικός, Γραικός και Ρωμαίος (εξ και Ρωμηός - Ρωμιός). Το όνομα ελλαδικός αργότερα πέρασε σε αχρηστία και οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούσαν το όνομα Έλλην προκειμένου για τους καταγόμενους από το «θέμα» της Ελλάδος και ιδίως από την Πελοπόννησο.

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, κατά το 18ο αιώνα και στις αρχές του 19ου αιώνα, το όνομα Έλλην χρησιμοποιούταν για να θυμίζει τα χρόνια της αρχαίας δόξας, ενώ από το λαό προτιμιόταν το όνομα Ρωμηός και, κατά δεύτερο λόγο, το όνομα Γραικός, το οποίο μάλιστα υπερίσχυσε κατά το 1821 έτσι που υιοθετήθηκε και ως επίσημη ονομασία των Ελλήνων από την πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου, το 1822.